ماهروز

برای شناخت خصیصه و سرشت یک جامعه، هیچ نموداری بهتر از نوع تاریخی که می نویسد یا نمی نویسد نیست (ای. ایچ. کار).

هارونیه

هارونیه؛ پاییز 1387؛ عکس از قنوات

 

بنای مشهور به هارونیه در شهر تاریخی توس

این بنا که گاهی از آن به نام های مزار عباسه یا مزار عباسیه نیز نام برده شده است، بر خلاف آنچه شهرت یافته هیچ ارتباطی با خلیفه عباسی، هارون الرشید (حکومت: 170-193ق) ندارد؛ نه زندان هارون بوده است و نه نقاره خانه و نه خانقاه یا آرامگاه غزّالی. انتساب آن به صوفی به نام هارون (پدر عثمان مرید معین الدین چشتی) نیز مستند به دلیل قابل قبولی نیست. ظاهرا درست تر آن است که این بنایی بوده که به دستور غازان خان مغول (حکومت: 694-703ق) در کنار قبر فردوسی ساخته بوده اند.      

  
نویسنده : ; ساعت ۱۱:٤۱ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ٢٦ آبان ۱۳۸۸
تگ ها :


غوغا در بغداد

مورخ بزرگ تاریخ اسلام محمد بن جَرِیر طبری (225 – 310 ق) که در میان تاریخنگاران مسلمان به امام المورّخین مشهور است، اصلا ایرانی بود. او در شهر آمل در طبرستان (مازندران) به دنیا آمد و به همین دلیل به طبری مشهور شد. طبری در سال های جوانی در مرکز مهم علمی آن روزگار یعنی ری درس خواند و بعدها برای تکمیل تحصیلات خود به بغداد رفت.

ادامه مطلب   
نویسنده : ; ساعت ۳:٥۸ ‎ب.ظ روز جمعه ٢٢ آبان ۱۳۸۸
تگ ها :


دانشجویان وبلاگ نویس

وبلاگ نویسی در میان قشرهای مختلف جامعه بخصوص جوانان گسترش چشمگیری یافته است. در این میان تعدادی از دانشجویان رشته ما (تاریخ و تمدن اسلامی) نیز وبلاگ هایی به راه انداخته اند که در باره آنها نکاتی را ذکر می کنم:

ادامه مطلب   
نویسنده : ; ساعت ۱۱:٠۳ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱٧ آبان ۱۳۸۸
تگ ها :


به یاد دکتر خواجویان

سیزدهم آبان ماه امسال، شانزدهمین سالگرد درگذشت مرحوم دکتر محمد کاظم خواجویان، دکتر محمد کاظم خواجویاناستاد و رئیس دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد است. انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد که کتاب تاریخ تشیع ایشان را چاپ کرده است، از من خواسته بود برای چاپ پنجم این کتاب مقدمه ای بنویسم. آنچه در زیر می خوانید، متن همان مقدمه است با اندکی تغییر و تلخیص:

 دکتر محمدکاظم خواجویان (1372 ـ 1317 شمسی ) دارای شخصیتی چند وجهی بود. اما در یک کلام می‌توان او را « روشنفکری دینی » قلمداد کرد. استاد مصطفی ملکیان در مقاله‌ای آورده است که انسان روشنفکر دو مسؤولیت اصلی بر عهده دارد:

ادامه مطلب   
نویسنده : ; ساعت ۱٠:۳٦ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ۱۳ آبان ۱۳۸۸
تگ ها :


چیستان بزرگ

تاریخ را چیستان بزرگی خوانده اند که بسیاری از کلیدهایش در دست نیست. و لیکن مشکل اصلی افتادگی ها نیست. تصویر ما از یونان قرن پنجم پیش از میلاد ناقص است، نه چون تکه های زیادی از آن تصادفا از میان رفته، بلکه چون این، کم و بیش، تصویری است که گروهی کوچک از اهالی شهر آتن نقش کرده اند. ما در باره یونان قرن پنجم از دریچه چشم یک شهروند آتن اطلاعات سرشاری داریم؛ اما خبر نداریم که این اجتماع به دیدۀ یک اسپارتی یا کورنتی تا تبی چگونه جلوه می کرد – تا چه رسد به دیدۀ یک ایرانی، یا یک برده یا دیگر ساکنان خارجی آتن. 

 

ئی . ایچ . کار، تاریخ چیست؟ ، ترجمه حسن کامشاد، ص 39

  
نویسنده : ; ساعت ۸:٢٧ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱٠ آبان ۱۳۸۸
تگ ها :


تاریخ؛ خوب ها و بدها

چندی پیش یکی از مسؤولان آموزش و پرورش اعلام کرده بود که قرار است از این پس نام پادشاهان و سلاطین و شخصیت های منفی از کتاب های تاریخ مدارس حذف شود. این اظهار نظر عکس العمل هایی به دنبال داشت و به دنبال آن بعضی دیگر از مسؤولان این وزارتخانه در اظهار نظرهایی تازه به نحوی در پی توجیه و تأویل این سخنان برآمدند. مثلا گفتند که قصد دارند در کتاب های تاریخ به جای " نقل " به " تحلیل " حوادث بپردازند یا اینکه توجه خود را به تاریخ علمی، تاریخ فرهنگی، تاریخ اجتماعی و نیز شرح حال مشاهیر و دانشمندان معطوف کنند. دوست عزیز من هادی صباغ، صاحب وب سایت بودن و مجازی بودن، از من خواسته بودند در این باره چیزی بنویسم. به حضور ایشان و دیگر دوستان عرض می کنم :

ادامه مطلب   
نویسنده : ; ساعت ٥:۳٢ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٦ آبان ۱۳۸۸
تگ ها :


رودکی و تاریخ

هر که نامُخت از گذشت روزگار

نیز ناموزد ز هیچ آموزگار

هر که را ایزدش لختی هوش داد

روزگار او را بسنده اوستاد

  
نویسنده : ; ساعت ۱٠:٢۱ ‎ب.ظ روز شنبه ٢ آبان ۱۳۸۸
تگ ها :