ماهروز

برای شناخت خصیصه و سرشت یک جامعه، هیچ نموداری بهتر از نوع تاریخی که می نویسد یا نمی نویسد نیست (ای. ایچ. کار).

پیغمبر دزدان

این روزها مشغول خواندن کتاب پیغمبر دزدان بودم. لابد کار عجیبی به نظر می رسد که آدم در ماه مبارک رمضان، خواندن کتاب پیغمبر مؤمنان را کنار بگذارد و برود کتاب پیغمبر دزدان را بخواند. اما از این شوخی گذشته، کتاب پیغمبر دزدان کتابی است واقعا خواندنی. در باره این کتاب به چند نکته اشاره می کنم:

 


اول اینکه « نبی السـّارقین » یا « پیغمبر دزدان » لقبی است که یک روحانی اهل سیرجان کرمان به نام شیخ محمد حسن  سیرجانی  ملقب به قارانی  ( که در اوایل سده 14 قمری یعنی حدود 120 سال پیش از دنیا رفته ) برای خود برگزیده است.  او که در دوره ای می زیست که ناامنی و آشوب و دزدی بسیار بود،  خود را پیغمبر دزدان گردنه گیر و مسلح ( نه دله دزدانی که گاو و خر مردم را از طویله آنان می دزدند ) معرفی کرد و با کلام و قلمی شیوا، سلیس و آمیخته با طنز، در قالب اشعاری که سرود و یا نامه هایی که به این و آن نوشت، در برابر این اوضاع نابهنجار موضع گرفت و گاه حتی توانست اموال مالبختگان را از دزدان یا حکومتگران باز پس گیرد.

کتاب پیغمبر دزدان شامل دهها نامه و شعر  و مطلب از همین جناب پیغمبر است که به کوشش مورخ بزرگ معاصر، دکتر محمد ابراهیم باستانی پاریزی، گرد آورده شده و اولین بار در سال 1324 شمسی ( 64 سال پیش ) در کرمان منتشر شده است. این کتاب اولین اثر دکتر باستانی به شمار می آید.

کتاب پیغمبر دزدان از 64 سال پیش تاکنون همواره کتابی جذاب و پرخواننده بوده است به گونه ای که تا به حال 18 بار تجدید چاپ شده است. دکتر باستانی در تجدید چاپ های مکرر کتاب، مطالب فراوانی به آن افزوده است. این افزودنی ها، هم اشعار، نامه ها و مکتوباتی تازه از پیغمبر دزدان را شامل می شود که در گذر زمان به دست دکتر باستانی رسیده و هم مقدمه و توضیحات و پاورقی های خواندنی و ارزشمند دکتر باستانی را، که در هر چاپ بر حجم آنها افزوده شده است. به گونه ای که شمار صفحات چاپ هجدهم کتاب به 787 صفحه رسیده است. مقدمه مفصل دکتر باستانی در باره محیط ظهور این پیغمبر یعنی کرمان در سده 13 قمری نیز بسیار خواندنی است. این پاورقی ها و توضیحات حاوی نکاتی ضروری، مطالبی مفید و حکایاتی ارزشمند است که خواننده از مطالعه آنها نه تنها خسته نمی شود بلکه لذت می برد.

از همین فرصت استفاده می کنم و دوستان را به مطالعه کتاب های دکتر باستانی پاریزی توصیه می کنم. دکتر باستانی یکی از پرکارترین مورخان معاصر ماست. او در طول 84 سال زندگی خود، تاکنون بیش از 60 کتاب منتشر کرده است. اگر حجم این کتب و نزدیک به 1000 مقاله منتشر شده او را نیز در نظر داشته باشیم، به این نتیجه می رسیم که دکتر باستانی در هر سال حداقل 1500 صفحه مطلب نوشته یعنی روزی تقریبا 4 صفحه و این برای کسی که در تمامی این سالها با کار پر مشغله معلمی و استادی هم دست به گریبان بوده، آمار شگفت انگیزی است.

زبان شیرین دکتر باستانی و نکته سنجی ها و دقت نظرهای جالب او، و بخصوص طنز دلچسبی که در سرتاسر کلام او موج می زند، خوانندگان بسیاری برای آثار او فراهم آورده است. دوستان عزیز نیز اگر تاکنون خواننده آثار دکتر باستانی نبوده اند، می توانند این کار را شروع کنند. من پیشنهاد می کنم از اولین کتاب دکتر باستانی شروع کنید: پیغمبر دزدان. 

  
نویسنده : ; ساعت ۱٢:۱۸ ‎ق.ظ روز جمعه ۱۳ شهریور ۱۳۸۸
تگ ها :