ماهروز

برای شناخت خصیصه و سرشت یک جامعه، هیچ نموداری بهتر از نوع تاریخی که می نویسد یا نمی نویسد نیست (ای. ایچ. کار).

چالش میان فارسی و عربی

چالش میان فارسی و عربی عنوان کتابی است مهم و ارزشمند. نوشته دکتر آذرتاش آذرنوش که اولین بار در سال 1385 توسط نشر نی چاپ شد و چاپ دوم آن نیز در سال 1387 در 402 صفحه منتشر گردید. نویسنده در این کتاب به بررسی جامعه شناختی و تاریخی زبانهای فارسی و عربی پرداخته و دائره گستردگی این دو زبان را در مکان ها و زمان های مختلف بررسی کرده است. وضعیت زبان دَری در سده های اول و دوم هجری و نیز تأثیر زبان فارسی بر شعر و ادبیات عرب در فاصله سده های چهارم تا ششم هجری از دیگر مطالب مطرح شده در این کتاب است.

بعضی مطالب جالبی که نویسنده به آنها پرداخته است، عبارت اند از فارسی ستیزی بعضی ایرانیان از آن جمله ابوریحان بیرونی، صاحب بن عبّاد، ابوحاتم رازی، ابوالحسن عامری، ثعالبی و زمخشری. استقصاء‌ و ثبت جملات و تعابیر فارسی موجود در متون عربی نخستین سده های تاریخ اسلام که توسط دکتر آذرنوش صورت گرفته نیز گرچه بی سابقه نیست، اما بسیار جالب و جذاب است. جز این باید به گردآوری احادیث موجود در مدح و ذم زبان های فارسی و عربی و بحث و بررسی در باره آنها اشاره کرد.

عناوین سه بخش اصلی کتاب از این قرار است:

کتاب نخست: از سلمان تا آهوی کوهی

کتاب دوم:‌ از یتیمه تا خریده

کتاب سوم: از آهوی کوهی تا چنگیز

این کتاب یکی از بهترین کتاب هایی است که در حوزه فرهنگ و ادبیات فارسی و عربی طی سال های اخیر در کشور ما منتشر شده و خوشبختانه پس از انتشار، به زبان های انگلیسی و فرانسه نیز ترجمه شده است. این چند سطر از پیگشفتار کتاب را نیز بخوانید:

« از روند عمومی تاریخ و مسکن گزیدن عرب ها در ایران آگاهیم، اما درست نمی دانیم جامعه عرب نژادِ تازی زبان چگونه با توده ایرانیان فارس زبان رابطه برقرار می کرد، چگونه دسته های بی شمار عرب در جامعه ایران تحلیل رفتند، چرا زبان عربی با همه توانمندی های دینی و ادبی و علمی و سیاسی نتوانست جای زبان فارسی را بگیرد، فارسی کجا بود و پیش از آن که سر برکشد چرا دیرزمانی در تاریکی پایید. کَی و کجا به نگارش درآمد و چگونه زبان رسمی ایران شد، این زبان نوپا که پشتوانه ای بس کهن داشت چگونه می توانست زبان نیرومند و مقدس عربی را در کنار خود تحمل کند، یا چه شد که عربی فراگیر، اندک اندک دامن در کشید تا زبان رقیب، همه جا پا بگیرد و عربی را در حوزه دین و دانش محدود کند؟ »

 

  
نویسنده : ; ساعت ٩:٤٤ ‎ق.ظ روز شنبه ۸ اسفند ۱۳۸۸
تگ ها :