ماهروز

برای شناخت خصیصه و سرشت یک جامعه، هیچ نموداری بهتر از نوع تاریخی که می نویسد یا نمی نویسد نیست (ای. ایچ. کار).

بزم آورد

بزم آورد عنوان کتابی است دربرگیرنده ۶٠ مقاله در باره تاریخ، فرهنگ و فلسفه از تاریخنویس بزرگ معاصر، دکتر عباس زریاب خویی (١٢٩٧-١٣٧٣شمسی). دکتر زریاب از جمله دانشمندان بزرگی است که متأسفانه قدر او ناشناخته مانده است، اما مطالعه آثار وی، بزرگی و دقت نظر علمی شگفتش را آشکار می سازد. این کتاب در سال ١٣۶٨توسط انتشارات علمی در یک جلد ( ۵۴۵صفحه) منتشر شده است.


مقالات بزم آورد در چند بخش تنظیم شده اند:

١. مقالات تاریخی- شرح حال

٢٩مقاله ذیل این عنوان گنجانیده شده که ١٧عنوان به شرح حال رجال تاریخی بخصوص شخصیت های تاریخ اسلام اختصاص یافته است. از آن جمله اند: ابن ابی الحدید، ابن اسحاق، ابن تیمیه، ابوذر، ابوطالب، احمد بن حنبل و ... موضوع چند مقاله نیز تاریخ و تاریخ نگاری ایران است. به عنوان نمونه می توان به مقالات: تاریخ نگاری بیهقی و مورخان ایران در عهد اسلامی اشاره کرد.

٢. فقه و قانون. در این بخش سه مقاله فقه، قانون و قانون شناسی گنجانیده شده است.

٣. فلسفه. ذیل عنوان فلسفه ١٣ مقاله آمده است. از آن جمله می توان به مقالات: فلسفه، فارابی، فلوطین، شکاکیت، قیاس، علت و عاقل و معقول اشاره کرد.

۴. کلام. ذیل این عنوان ٨ مقاله گنجانیده شده. بعضی از آنها عبارت اند از: قضاء و قدر، صفت، فرشته و قرآن.

۵. فرق و مذاهب. این بخش شامل  ٧ مقاله است که از آن جمله می توان به مقالات: کرّامیه، شیعه، شیخیه، صبّه، گنوستیسیم و قرامطه اشاره کرد.  

آنچه بزم آورد دکتر زریاب خویی را اعتبار می بخشد، نخست جایگاه بلند ایشان در تاریخنگاری معاصر و دانش فقهی، فلسفی و تاریخی او ست. جز این باید به نکته سنجی های شگفت و بدیع آن مرحوم در نگارش این مقالات اشاره کرد که در مواردی استثنایی و منحصر به فرد هستند.

از چاپ بزم آورد اکنون ٢٠ سال می گذرد و این کتاب اکنون نایاب است. لذا جای آن دارد که چنین مجموعه ارزشمندی تجدید چاپ گردد و در دسترس علاقمندان تاریخ، فرهنگ و فلسفه قرار گیرد.

            در پایان به نظر می رسد دادن توضیحی در باره عنوان کتاب نیز لازم باشد. واژه بزم آورد ( در زبان پهلوی بَژماوُرت ) به معنی نَوالِه است. یعنی لقمه. بزم آورد لقمه ای بوده است مرکب از گوشت و تخم مرغ و سبزی که در نان نازک و سبکی می پیچیده اند و در سفر یا هنگام جنگ و یا هر گاه که فرصت کافی برای پختن غذا وجود نداشته، همراه می برده اند تا بتوانند براحتی آن را مصرف کنند. بزم آورد را می توان با ساندویچ در این روزگار برابر دانست. ظاهرا دلیل انتخاب این نام از طرف دکتر زریاب خویی برای این مجموعه این بوده است که وی دهها مقاله پراکنده خود را که در نشریات مختلفی به چاپ رسیده و دسترسی به آنها دشوار بوده، یک جا در این کتاب گنجانیده و مجموعه ای آماده برای خوانندگان خود فراهم آورده است.    

  
نویسنده : ; ساعت ٤:۱٧ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٤ دی ۱۳۸٧
تگ ها :