ماهروز

برای شناخت خصیصه و سرشت یک جامعه، هیچ نموداری بهتر از نوع تاریخی که می نویسد یا نمی نویسد نیست (ای. ایچ. کار).

نشست تاریخ شفاهی

پنج شنبه گذشته (١۵ اسفند ) پنجمین نشست تخصصی تاریخ شفاهی توسط سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی در محل بنیاد پژوهش های اسلامی برگزار شد.


تاریخ شفاهی که رشته ای از تاریخنگاری در دوره معاصر است، از زمانی شکل گرفت که با اختراع فرآورده های جدیدی مانند دستگاه ضبط صوت و دوربین فیلمبرداری، امکان اخذ و ثبت اطلاعات و خاطرات تاریخی از عموم کنشگران و شاهدان حوادث تاریخی بخصوص طبقات و گروه های حاشیه ای اجتماع فراهم آمد. ویژگی این گروه ها آن است که معمولا امکان یا تمایلی برای ثبت مکتوب اطلاعات خود ندارند و بسیاری از آگاهی ها و خاطرات تاریخی آنان با مرگشان از بین می رود. تاریخ شفاهی به این وسیله انحصار ثبت گزارش های تاریخی توسط نخبگان را در هم شکست و دایره تاریخنگاری را گسترشی شگفت بخشید. در عرصه تاریخنگاری ایرانی نیز خوشبختانه هم در داخل و هم در خارج از کشور فعالیت هایی در این رشته در جریان است و دست اندرکاران این رشته از تحقیقات تاریخی تاکنون نشست های تخصصی متعددی را برگزار کرده اند که نشست اخیر پنجمین نشست به شمار می آمد.

در این برنامه یک روزه، شماری از شرکت کنندگان مقالاتی ارائه کردند. سطح علمی مقالات البته یکسان نبود، ولی از جمله مقالات خوب این نشست می توان به مقاله « کالبد شکافی موضوع در تاریخ شفاهی » از دکتر مرتضی نورایی، مقاله « تاریخ شفاهی بوشهر » و بخصوص مقدمه مطوّل آن در باره ضرورت ثبت گزارش های تاریخی به زبان و لهجه های محلی از آقای قاسم یاحسینی و مقاله « اهمیت تاریخ شفاهی در مستند سازی موضوعات اجتماعی (مطالعه موردی جذام در مشهد) » از آقای حسین سنابادی اشاره کرد. در فواصل ارائه مقالات نیز بحث و گفتگوهای مفیدی توسط صاحب نظران در گرفت. توجه به  گفتگوها و نظرات مطرح شده در آنها نشان می داد که هنوز بر سر موضوعات، روش ها و بخصوص انتظارات از این شاخه از تاریخنگاری اختلافاتی وجود دارد.

شاید بهتر باشد در نشست های آینده با اعلام و آگهی گسترده تر، زمینه حضور دانشجویان رشته های مختلف تاریخ را نیز ولو به صورت محدود فراهم آورد. محتوای چنین نشست هایی برای همگان مفید است ولی میزان تأثیر گزاری آنها بر دانشجویان گسترده و تعیین کننده تر خواهد بود.

  
نویسنده : ; ساعت ٧:۳٩ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٠ اسفند ۱۳۸٧