ماهروز

برای شناخت خصیصه و سرشت یک جامعه، هیچ نموداری بهتر از نوع تاریخی که می نویسد یا نمی نویسد نیست (ای. ایچ. کار).

در باره « اخراجی ها »

من خیلی کم به سینما می روم. نه به دلیل بی علاقگی که اتفاقا به دیدن فیلم بسیار علاقمندم. سینما نرفتنم به دلیل کمبود وقت است و گاهی هم تنبلی. پیشترها بیشتر سینما می رفتم. حتی جریان های مختلف سینمایی را پیگیری می کردم. مجله بسیار وزین « فیلم » را هم مرتب می خواندم. ولی مدتهاست از این حال و هوا دور افتاده ام. آخرین باری که سینما رفته بودم، حدود دو سال پیش بود. آن موقع اصفهان بودیم، شب با خانواده رفتیم در سینمایی که در ساحل زاینده رود است، فیلم « آتش بس » را دیدیم. یادم می آید سینما خیلی شلوغ بود. چند روز پیش هم باز با خانواده رفتیم به دیدن فیلم اخراجی های ٢، کار تازه مسعود ده نمکی. به نظرم رسید که در باره این فیلم به چند نکته اشاره کنم:


١. پس از سال‌ها دیدم مردم برای خرید بلیط سینما صف کشیده اند. در کریدور بزرگ سینما هویزه مشهد جای سوزن انداختن نبود. درهای سالن را هم که باز کردند، در مدت چند دقیقه سالن بزرگ سینما کاملا پر شد. خیلی خوشحال شدم که یک محصول هنری اینچنین مورد استقبال قرار گرفته است. از بابت این نکته باید به سازندگان فیلم تبریک گفت.

٢. فیلم اخراجی های ٢در خنداندن تماشاگران خود موفق است. در طول نمایش فیلم، هر چند دقیقه یک بار، تماشاگران از ته دل می خندیدند. بنابراین اگر هدف کارگردان ساختن فیلمی بوده که به وسیله آن مردم را بخنداند، باید بگویم در این کار کاملا موفق بوده است.

٣. به نظر من اخراجی های ٢ از نظر فنی به هیچ وجه فیلمی مهم نیست. اگر اولین عنصر یک فیلم خوب را داستانی مناسب و قابل باور تلقی کنیم، باید بگویم این فیلم دارای داستانی پخته و منسجم نیست و اصولا روایت نویسنده و کارگردان از منطق قابل قبولی برخوردار نیست. علاوه بر اینکه به مسأله مهم ظرفیت زمان مورد نظر برای رخ دادن مسائل و حوادث داستان توجه نشده، اصولا بسیاری از حوادث آن غیر واقعی و غیر منطقی است و در عالم واقع حتی دست تصادف و اتفاق نمی تواند چنین حوادثی را اینچنین کنار هم قرار دهد.

۴. فیلم اخراجی های ٢ از نظر فنون و تکنیک های سینمایی هیچ امتیاز خاصی ندارد. نه تصویر برداری ممتازی دارد، نه بازی های درخشانی در آن به چشم می خورد و نه حتی حضور مؤثر کارگردانی توانا در پشت دوربین احساس می شود. شعار زدگی نیز که یکی از آفات هنر است، از سر و روی آن می بارد. به نظر من تنها یک صحنه جالب و غافلگیر کننده در آن وجود دارد. آن هم صحنه ای است که امین حیایی در حین عبور از تونل وحشت عراقی ها در حالی که زیر ضربات باتوم های آنان قرار دارد، سیگار و محتویات جیب سربازان عراقی را خالی می کند. من با دیدن این صحنه از ته دل خندیدم.

۵. اخراجی های ٢ حتی در میان فیلم های جنگی سینمای ما نیز فیلمی مهم و ماندگار نخواهد بود. ساختن فیلم های اردوگاهی در دنیا سابقه ای طولانی دارد و در سینمای ما نیز تا آنجا که من به یاد می آورم فیلم های زیادی در چنین فضاهایی ساخته شده اند. اما فیلم ده نمکی از این نظر چیزی خاص و ویژه عرضه نمی کند.

۶. واپسین نکته پاسخ به این سؤال است که پس موفقیت این فیلم در جذب تماشاگران چگونه توجیه می شود؟ من معتقدم تنها نقطه جذاب فیلم استفاده از شوخی های کلامی است. گفتگوهای طنزآمیزی که بر زبان بازیگران جاری می شود، تنها عاملی است که تماشاگران را به این فیلم جذب می کند. جز این، فیلم نقطه قوت دیگری ندارد. شاید این حرف کمی عجیب به نظر برسد ولی من معتقدم به دلیل اینکه فیلم اخراجی های ٢ اهمیت تکنیکی و فنی خاصی ندارد، اصولا می توان سناریوی آن را  به یک نمایشنامه رادیویی تبدیل کرد، دراین صورت شنوندگان آن در مقایسه با تماشاگرانش، چیز چندان زیادی را از دست نخواهند داد.

  
نویسنده : ; ساعت ۱٢:٥۱ ‎ق.ظ روز دوشنبه ۳۱ فروردین ۱۳۸۸
تگ ها : نقد و نظر