ماهروز

برای شناخت خصیصه و سرشت یک جامعه، هیچ نموداری بهتر از نوع تاریخی که می نویسد یا نمی نویسد نیست (ای. ایچ. کار).

"... نه نیکو طریقتی برگرفت یزید"

یکی از موضوعات جالب برای مطالعه در تاریخ قیام و شهادت امام حسین بن علی (ع)، بررسی اثرات این واقعه بر مردم شهرها و نواحی مختلف دنیای اسلام درهمان روزگار است. در این باره گزارشهایی مربوط به شهرهایی مانند کوفه، بصره، دمشق و مدینه در دست است، ولی روشن است که ماجرا به این چند شهر مشهور ختم نمی شده است. بر این اساس پیگری عکس العمل مردم شهرها و نواحی مختلف دنیای اسلام در برابر دریافت خبر قیام و شهادت آن حضرت می تواند موضوع تحقیقی مستقل باشد که به شناخت ماهیت این نهضت نیز مدد می رساند.

یکی از جالب ترین گزارشهایی که در این باره در دست است، خبری است که نویسنده ناشناس تاریخ سیستان در خصوص بازتاب این واقعه در میان مردم این منطقه آورده است. بر اساس این گزارش، مردم سیستان با شنیدن این خبر، زبان به بدگویی یزید گشودند و کار تا وقوع شورشهایی در این منطقه ادامه یافت، تا جایی که فرماندار دولت اموی ناچار سیستان را ترک کرد و به بصره برگشت:  

 

«پس چون این خبر بسیستان آمد، مردمان سیستان گفتند نه نیکو طریقتی برگرفت یزید که با فرزندان رسول علیه السلام چنین کرد، پاره شورش اندر گرفتند. عبّاد [(فرماندار یزید)] سیستان هم بمردمان سیستان سپرد و ... ببصره باز شد» (ص 100).

به نظر می رسد اهمیت این خبر بیش از هرچیز در عدم شهرت اهالی سیستان به تشیع در آن روزگار است. اینکه مردمی غیر شیعه، از شنیدن خبر شهادت امام حسین بن علی برآشفته گردند و ناآرامی ها در این منطقه به حدی برسد که فرماندار دولت اموی ناچار به ترک محل خدمت خود گردد، نشان می دهد که قیام و شهادت آن حضرت در همان روزگار نیز در ذهن عموم مردم، از جایگاهی منحصر به فرد برخوردار بوده است. شناخت این جایگاه، ابعادی تازه از ماهیت این نهضت را آشکار خواهد ساخت.  

  
نویسنده : ; ساعت ٦:٢٤ ‎ق.ظ روز شنبه ٢٥ مهر ۱۳٩٤
تگ ها :