ویراستاری

ماجرای ویراستاری و داوری در جامعه علمی ما ماجرای شگفتی است؛ واقعیت اول این است که ما ویراستار حرفه ای نداریم و یا بسیار اندک داریم. اقتصاد ضعیف نشر در کشور ما به بسیاری از ناشرین اجازه نمی دهد که متن کتابی را که می خواهند منتشر کنند، به دست ویراستاری بسپارند که آن را از اغلاط و اشتباهات بپیراید و زیباتر و آراسته تر سازد. در چنین وضعی خودبخود ویراستاری به عنوان یک شغل شکل نمی گیرد و عمدتا افرادی به صورت حاشیه ای به این کار می پردازند. این افراد بیش از آن که تعلیم دیده و قواعد این کار را آموخته باشند، متکی به دانسته ها و تجربیات شخصی خویش اند.

واقعیت دوم این است که ما اصولا شیوه واحدی برای ویراستاری ادبی نداریم و تعداد شیوه نامه ها و رسم الخط ها و آیین نگارش ها به عدد موسسات و مراکز علمی و ناشرین می رسد. در چنین وضعی معلوم است که عبارت یا اصطلاح یا ترکیب و ساختاری، اینجا درست باشد و آنجا غلط. در همین نوشته، ویراستار محترم گاه صرفا بر اساس سلیقه خود عمل کرده و مثلا تمامی " این گونه " ها را به " اینچنین " تبدیل کرده، همه " اول " ها را به " نخست " برگردانده و تمام " کتب " را به " کتاب ها " تغییر داده است. در حالی که هیچ یک از این کلماتی که من یا ایشان به کار برده ایم، غلط نیست و معیار استفاده یا عدم استفاده از آنها صرفا سلیقه این جانب یا ویراستار محترم بوده است.

تعلیم ندیدگی و متکی بودن به دانسته ها و تجارب شخصی نزد ویراستاران، گاه منجر به اتفاقاتی عجیب می شود؛ مثلا ویراستار تصور می کند که نام کتب یا آدم ها را هم باید ویراستاری و اصلاح کرد و یا این که به جای هر کلمه دخیلی باید وا‍ژه ای فارسی به کار برد. سیستم ثبت اعداد کوچک و بزرگ نزد ویراستاران نیز بلبشویی است که تنها باید دعا کرد کسی گرفتار آن نشود. این موارد همه البته ناشی از آشفتگی است که در دستور زبان، رسم الخط و آیین نگارش ما وجود دارد. متاسفانه تلاش های درست یا نادرست فرهنگستان ها هم در این زمینه نتیجه ای نبخشیده و شاید بتوان گفت تنها بر این آشفتگی افزوده است. یک دلیل مهم این است که تصمیمات فرهنگستان ها در این زمینه هیچ ضمانت اجرایی ندارد.

به هر حال خوشبختانه دیروز کار دیدن اصلاحات ویراستار محترم در متن کتاب من به پایان رسید. کار جالبی بود؛ کاری که در حین آن گاه غرغر کردم، گاه به شدت عصبانی شدم، گاه تبسمی کردم و گاه بلند بلند خندیدم. انصاف باید داد؛ گاهی نیز دقت نظر ویراستار محترم مرا ممنون و متشکر ایشان کرد.

/ 9 نظر / 11 بازدید
89

سلام استاد خدا را شکر این کار به پایان این مرحله اش رسید ، واقعا خسته نباشید . امیدوارم بزودی شاهد رونمایی از این اثر ارزنده باشیم.[گل]

88

واقعا ماشاالله داره [گل] شما کی به این همه کار میرسید؟؟؟؟؟ ما که سه ترمه سر یه پایان نامه ساده موندیم [متفکر]

پايان نامه!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

سلام در ابتدا تبریک می گویم و در آخر..............همان قضیه پایان نامه ها و ویراستاری استادان و داوران ماست به قول شما عزیز سلیقه ایست ولی خوب...

کریمی حسین

سلام استاد.تبریک عرض میکنم. انشاء الله قسمت بشه شیرینیه رونمایی کتاب رو بخوریم.

حاجری

سلام استاد مشیه بگید اسم کتاب چیه و در چه زمیننه ای؟

ورنوس

البته استاد نکته ای دیگری که می توان به عنوان یکی از مشکلات ویراستاری جامعه ما اشاره کرد اینکه تعدادی از ویراستاران به علت عدم آگاهی از زبان علمی متنی که ویرایش می کنند دچار اشتباهاتی می شوند.

پايان نامه!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

سلام

لوتوس

سلام گاه پیش می آید در برخی کتب اشتباهاتی را می بینی اعم از اغلاط تایپی و... و گاهی حتی امکان دسترسی به نویسنده نیز برایت فراهم است اما می ترسی که این نکات را به او گوش زد کنی در این موقع است که جای خالی نسخه خوانان و ویراستارن زبردست احساس می شود

تولایی

سلام استاد امیدوارم ایام به کامتان باشد پستی که درباب ویراستاری قرار دادید من را کنجکاو کرد که در اینترنت جستجویی بکنم و در باب ویراستاری اطلاعاتی کسب کنم علاوه بر اطلاعاتی کسب کردم به نکته جالبی برخوردم که برای من هم تاسف انگیز بود هم شوق آور و آن این بود که یکی از ویراستاران و مترجمان معروف و نامدار کشور که چهره ماندگار شده و نشان اول دانش را از رئیس جمهور دریافت کرده است استاد اسماعیل سعادت از خوانسار هستند.حتما شما ایشان را بهتر از بنده می شناسید . این کار شما باعث شد که با دانشگاه و شورای شهر صحبت کنم تا برای ایشان همایشی ترتیب دهند انشاا...