نوروزنامه

« درین کتاب که بیان کرده آمد در کشف حقیقت نوروز که بنزدیک ملوک عجم کدام روز بوده است و کدام پادشاه نهاده است و چرا بزرگ داشته اند آن را و دیگر آیین پادشاهان و سیرت ایشان درهر کاری، مختصر کرده آید ». (ص 2)

خیام بعد از بیان منشأ و تاریخ نوروز، اشاره مختصری به آداب این جشن کرده و آورده است که  

« آیین ملوک عجم از گاه کیخسرو تا بروزگار یزدجرد شهریار که آخر ملوک عجم بود، چنان بوده است که روز نوروز نخست کس از مردمان بیگانه، موبد موبدان پیش ملک آمدی با جام زرّین پر می، و انگشتری، و درمی و دیناری خسروانی، و یک دسته خَوید (جو) سبز رسته، و شمشیری، و تیر و کمان، و دوات و قلم، و اسپی، و بازی، و غلامی خوب روی. و ستایش نمودی و نیایش کردی او را بزبان پارسی بعبارت ایشان، و چون موبد موبدان از آفرین بپرداختی پس بزرگان دولت درآمدندی و خدمتها پیش آوردندی» (ص 18).

جالب اینکه از اینجا به بعد، خیام تمامی مطالب کتاب خود را به شرح و توضیحاتی در باره تاریخ و اهمیت این هدایا اختصاص داده و در باره هریک از آنها حکایاتی جالب نیز نقل کرده است. به عنوان مثال آنچه وی در باره انواع قلم، انواع خط و نحوه نگارش خط خوش و خوانا آورده است بسیار خواندنی است. کتاب همچنین شامل مطالب جالبی در باره شمشیر، تیر و کمان و اسب است.

نوروزنامه کتابی مختصر اما مفید و خواندنی است و علاوه بر اهمیت تاریخی و نجومی آن، نمونه ای جالب از نثر کهن فارسی به دست می دهد. یکی از بهترین چاپ های این کتاب، چاپی است که توسط مرحوم مجتبی مینوی منتشر گردیده است. مینوی بر نوروزنامه مقدمه ای نوشته، پاورقی های برای آن ترتیب داده، و فرهنگی نیز از لغات و اصطلاحات به کار رفته در متن فراهم آورده و به پایان کتاب افزوده است. این کتاب اولین بار در سال 1312 شمسی توسط کتابخانه کاوه منتشر شده و بار دیگر در سال 1385 توسط انتشارات اساطیر تجدید چاپ شده است.

/ 2 نظر / 10 بازدید
دانش آموز

با تبریک مجدد عید،انشاالله صورت روان تر این کتاب برای دانش آموزان به چاپ برسد.

نازیلا سمیعی

درود بر شما و نوروز حجسته باد .یافتن وبلاگ شما باعث افتخاره و احساس اینکه از نزدیک شاهد تلاش و حفظ تاریخ مملکتمان هستید احساس حیات دوباره است