یک مقاله خوب

بعدها کتاب « کارنامه اسلام » آن مرحوم را به عنوان یک متن درسی خواندم و حتی پیش آمد که آن را برای دانشجویان تدریس کردم. دست بر قضاء در این کتاب نیز به قضاوت هایی شتابزده و نه چندان دقیق برخورد می کردم. اندک اندک این فکر در ذهنم پدید آمد و حتی گاه بر سر بعضی کلاس ها نیز مطرح کردم که به نظر می رسد مرحوم زرین کوب « کارنامه اسلام » را برای جبران قضاوت های تندی که در کتاب « دو قرن سکوت » صورت داده، تألیف کرده و عجیب اینکه در این راه نیز گاه شتابزده و سطحی به قضاوت نشسته و به اظهار نظر پرداخته است.

اخیرا مقاله جالبی منتشر شده است ( دو تأویل از یک تمدن: بازخوانی دو اثر عبدالحسین زرین کوب: دو قرن سکوت و کارنامه اسلام ) نوشته سیاوش شوهانی؛ دانشجوی دوره کارشناسی ارشد پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. این مقاله در شماره دهم مجله تاریخ و تمدن اسلامی ( مجله گروه تاریخ و تمدن اسلامی مجتمع علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی ) به چاپ رسیده است. نویسنده مقاله با بیان مقدمات و نیز ارائه شواهد فراوان اثبات کرده است که چگونه علایق، پیش فرض ها و باورهای یک مورخ در دو دوره زندگانی او، منجر به ارائه دیدگاه هایی کاملا متفاوت در باره موضوعی واحد می گردد. به گفته نویسنده:

« انگیزه ها و علایق زرین کوب، پیش فهم ها و پیش دانسته های او و سؤالات و خواسته های وی از تاریخ، در دهه سی، زمانی که دو قرن سکوت را می نگارد، با دهه پنجاه، زمانی که کارنامه اسلام را تحریر می کند، از بنیاد متفاوت است. بنابراین نوع روایت او، گزینشی که از رویدادها انجام می دهد، چینشی که در متن سامان می بخشد و حتی ادبیاتی که به خدمت می گیرد متفاوت – و چه بسا متضاد – خواهد بود ».

مطالعه این مقاله خوب را به مراجعه کنندگان محترم توصیه می کنم.

/ 6 نظر / 13 بازدید

کار سختی خواهد بود زندگی؛ اگر بخش اعظم آن راه رفتن روی طناب پوسیده دیگران باشد...

حسین رهبريان

من هر دوکتاب زرین کوب را خوانده ام و از خواندن هر دوی آنها بسیار لذت بردم . ولی یک انتقادی که به استاد زرین کوب دارم این است که چرا با آنهمه مطالعاتی که ایشان در حوزه ی تاریخ داشتند مطالب کتاب های او بعضا تکرار و مکررات است و یا کلی گویی میکنند . وقتی کتاب های ایشان را می خوانم احساس می کنم که ایشان تنها شاید 20 درصد مطالب در ذهنشان را انعکاس داده اند وگویی کتاب هایش برای دانش آموزان مدارس و یا دانشجویان دوره ی کارشناسی تالیف شده است .

یک خواننده

به عقیده ی من هر دو تاویل از این تمدن صحیح است.

کامنت بی ربطی است استاد اما گفتم ضرری ندارد دوستان هم بدانند که از روز اول این ماه عزیز، غروب وقت اذان یکی از همسايه های خوش ذوق ربنای شجريان را می گذارد. همسایه های دیگر، روزه دار و غیر روزه دار هر چه داریم خاموش می کنیم می رویم کنار پنجره ها اين صدای آسمانی را گوش می دهیم. بعد هم می نشینیم سر سفره هایمان.

اندیشمند

با سلام طاعات قبول مطلب جالبی بود.این همان تکامل تفکر یک فرد در طول دوره ی زندگانی اش می باشد.

مهدي شريفي

سلام و درود بر استاد قنوات. خيلي مخلصيم اين تلاش هاي شما و اين نكته سنجي هاي شما كه معلوم است دغدغه ي فهم بهتر ديگران را داريد واقعا جاي تشكر دارد. عمرتان زياد و عزتتان مستدام باد.