در باره وجه تسمیه

دیروز در جمع دوستان دانشجو سخن از وبلاگ و وبلاگ نویسی به میان آمد و طبیعتا در باره ماهروز هم حرف زدیم. یکی از دانشجویان گفت: خوب است در باره وجه تسمیه ماهروز در وبلاگ توضیحی بنویسید. گفتم این کار را قبلا کرده ام. گفت: بعضی ندیده اند و مثلا اخیرا کسی این واژه را نام کسی تصور کرده است. یکی دیگر از دانشجویان هم این ابهام را تایید کرد و گفت کسی هم اخیرا از معنی عنوان وبلاگ از او پرسیده است. بر این اساس توافق کردیم پست بعدی ماهروز تکرار یک مطلب قدیمی باشد در باره وجه تسمیه آن.  

ماه روز در لغت به معنی حساب روز و ماه و سال را نگه داشتن است. ایرانیان قبل از اسلام به جای کلمه «تاریخ» از این کلمه استفاده می کردند. در کتاب آثار الباقیه ابوریحان بیرونی از قول هرمزان آمده است که ما نوعی تقویم داریم که آن را «ماه روز» می نامیم (ص 29). بنابراین ماه روز مترادف کلمه تاریخ است، به معنی تقویم و تعیین روز و ماه و سال. هم از اینروست که در ایران، ماه رمضان را «ماه روزه» می نامند. روزه گرفتن یعنی حساب روزهای ماه را نگاه داشتن و چون در این ماه، همگان حساب روزهای ماه را نگه می دارند، این ماه را ماه روزه هم می گویند.

 

/ 1 نظر / 443 بازدید
احمد

حدسم اینه که معنای ماه روز رو ایرانی ها بعد از اسلام برای تاریخ و تقویم به کار بردند چون ایرانی ها کشاورز بودند و برای محاسبه تعیین روز و ماه از تقویم خورشیدی استفاده می کردند؛ البته ماه در ادبیات پارسی به معنای ولایت و قصبه هست اما این را نمی دانم که ماه از همان ابتدا معنای ماه امروزی(یعنی 30 روز از سال) را هم شامل می شده است یا خیر؟!