« عمل استاد رضا نقاش »

احمام علی قلی آقا

این تصویر یکی از نقاشی های حمام علی قلی آقا در محله بیدآباد اصفهان است که امضای هنرمندی به نام « استاد رضا نقاش » بر آن ثبت شده است. علیقلی آقا از خواجگان حرم شاه سلطان حسین صفوی بود و در سال 1122 هجری در محله بیدآباد مسجد و بناهایی دیگر ساخت. حمام علی قلی آقا اکنون مرمت شده و گردشگران می توانند از آن بازدید کنند.

این نقاشی تصویر زنی را در حال نخ ریسی نشان می دهد که گربه ای پشت سر او با گلوله نخ بازی می کند. این نقاشی ظاهرا ارزش هنری چندانی ندارد و نقایص فنی آن چندان پوشیده نیست. عکسی که من از آن تهیه کرده ام نیز به دلیل ناواردی من و دوربینضعیفی که در اختیار داشته ام، چندان چنگی به دل نمی زند. اما نکته مهم، ارزش چنین آثاری در شناخت تاریخ اجتماعی آن دوره است ) اهمیت این آثار در تاریخ هنر خود بحثی جداگانه است ): ابزار نخ ریسی، فرم و رنگ پوشش زن، زیرانداز او و دستمالی که به گردن گربه بسته شده جنبه هایی از زندگی مردم آن روزگار را به نمایش گذاشته است.

واقعیت این است که امروزه دیگر نمی توان تاریخ یک دوره را تنها با مراجعه به کتاب های تاریخی نوشت. بخصوص که متون و منابع تاریخی معمولا به جنبه های مختلف زندگانی مردم کوچه و بازار توجه نکرده اند و بیشتر به هیاهوها و جنجال های سیاسی و درباری پرداخته اند. برای نوشتن تاریخ باید به سراغ بسیاری چیزها رفت؛ از آن جمله تصاویر. متون و منابع تاریخی ما اغلب از این گونه تصاویر خالی هستند، اما در بناهای تاریخی، بر روی ظروف قدیمی، بر روی پارچه ها، پرده ها و لباس های باقی مانده از گذشتگان و بسیاری چیزهای دیگر، معمولا خطوط، نقوش و تصاویری باقی مانده که از منابع ارزشمند تاریخی به حساب می آیند. در یک پژوهش تاریخی باید به تمامی این اسناد و آثار توجه کرد؛ آنها را بخوبی تحلیل کرد و آنچه را در کتاب های تاریخی مسکوت مانده از این گونه آثار دریافت. این نکته را نیز یادآور می شوم که امروزه تاریخ شناسان معتقدند: در جریان فهم یک رویداد تاریخی، اهمیت آثاری که با هدف تاریخنگاری خلق نشده باشند، بسیار بیشتر از کتابهای تاریخی است.

 

/ 7 نظر / 11 بازدید
محمد جعفر اشكواري

سلام استاد عزيز. براي اولين بار وبلاگ شما را خواندم.(حدود 2ساعت)از همت شما سپاس. در تكميل مطلب شما: منابع تاريخي را به 5دسته تقسيم مي كنند: 1.منابع مكتوب2.منابع شفاهي3.منابع باستان شناسي4.منابع تصويري و ترسيمي5. اسناد. البته ما( دانشجويان) در اكثر تحقيقات و پژوهش هايمان به منابع مكتوب متكي هستيم. به دليل كمبود امكانات و ضعف اموزش در روش استفاده از منابع، در بيشتر مواقع از توجه به منابع ديگر غافل مي شويم. ان شاءالله با راهنمايي هاي شما و اساتيد ديگر و نيز بهبود امكانات، استفاده از ديگر منابع نيز مورد توجه قرار بگيرد. با تشكر از شما (به اميد ديدار)

محمد

سلام آقای دکتر من 2 سال توی عملیات مرمت این حمام همکاری می کردم.با این عکسی که گذاشتین تجدید خاطره شد.[لبخند]

صدقی

بنا به نظر فرانکاستل اگر هنر به راستی بر جامعه اثر می گذارد و پیکره آن را ساخت و پرداخت می کند، اثر هنری هم می تواند مانند اقتصاد، دین و سیاست به ما امکان دهد که به چند و چون امور جامعه آگاهی پیدا کنیم. اثر هنری به خصوص به ما امکان می دهد که آنچه جامعه¬شناسی، که به نهادهای اجتماعی توجه دارد، نمی تواند ببیند ما از طریق اثر هنری ببینم. در واقع به واسطه هنر ما می توانیم دگردیسی یا مسخ حساسیت جمعی، رویاهای تخیل تاریخی، تغییرات و تنوعات نظام های طبقه بندی و سرانجام جهان نگریهای گروه های مختلف اجتماعی و سلسله مراتبی را که کل جامعه را تشکیل می دهد به درستی درک کنیم (باستید، 1374، 318). لوکاچ معتقد است هنر جزئی از آن کلیتی است که آن را سبک زندگی یک عصر می نامیم، بدین معنی که جزئی از جهان بینی وآیین عمل یک عصر است (باستید، 1374، 59).باستید، روژه؛ (1374)؛ جامعه و هنر؛ غفار حسینی؛ تهران: توس

صدقی

سایت خوبی با عنوان انسان شناسی و فرهنگ به مطالعه درباره چنین موضوعاتی پرداخته است. برای دیدن این سایت می توانید از پیوند وبلاگ اینجانب استفاده نمایید

مهدیخانی

جناب آقای دکتر سلام. خلاصه توضیحی که راجع به محتوای تصویر داده اید حکایت از تیزی و دقت شما دارد. یک نویسنده غربی که متاسفانه الان اسمش را به خاطر ندارم می گوید: «قبرستان آزمایشگاه تاریخ است.»

ر.روشن

سلام استاد وبلاگتون رو تازه دیدم، با دیدن عکستون خیلی خوشحال شدم. مطالبتون جالب و آموزنده است، خودم احساس می کنم توی تاریخ بیشتر از هنر خوشم می آید.

روشن

سلام استاد خودم هستم، حالتون چطوره. باور کنید وقتی مطالبتون و می خونم انگار سر کلاس هستم و دارم به شما گوش میدم، این هم خودش یه دیداریه، براتون آرزوی سلامتی و موفقیت دارم.