دوربین

دو سه روزی است که فرصت نکرده ام ماهروز را به روز کنم. راستش سوژه ای برای نوشتن نداشتم. این دلیل همیشگی ننوشتن من است. اگر سوژه ای باشد، نوشتن برای من کار راحتی است و چندان وقت و توانی نمی گیرد ولی وقتی سوژه ای نباشد، هیچ کار نمی توان کرد. به هرحال درگیر این بی سوژه ای بودم تا دیروز صبح که یافتم.

صبح خیلی زود بود که برای رفتن به محل کار از خانه آمدم بیرون. در ماشین به این فکر می کردم که ذهنم را متمرکز کنم و موضوعی برای نوشتن یک پست تازه بیابم. سر چهارراه که رسیدم، بالای در یک موسسه مالی یک دوربین سفید رنگ توجهم را جلب کرد. نگاهی به آن انداختم و از چهارراه گذشتم، اما لحظه ای بعد احساس کردم، سوژه ام را یافته ام. حتی عنوان پست را هم انتخاب کردم: «دوربین».

مدتی است در کشور ما نصب دوربین های حفاظتی در اماکن مختلف اداری، عمومی و خصوصی رواج یافته است و دیگر کمتر جایی پیدا می شود که در آنجا بتوان از دید دوربین ها دور ماند. ادارات با این وسیله محیط خود را کنترل می کنند. دستگاه های امنیتی و انتظامی برای ثبت تخلفات و به دام انداختن متخلفان در شهرها و جاده ها به این ابزار متوسل می شوند. حتی مردمان عادی نیز بر سردر خانه ها و بخصوص مغازه های خود به نصب دوربین پرداخته اند.

نصب گسترده این دوربین ها موافقان و مخالفانی دارد. موافقان می گویند: به این وسیله می توان جلو تخلف و جرم و جنایت را گرفت و مجرمان را ردیابی و شناسایی کرد. مخالفان نیز می گویند: نصب این دوربین ها یعنی تنگ کردن حریم خصوصی آدم ها. واقعیت این است که حرف هر دو طرف بهره ای از حقیقت دارد، اما من در این نوشته قصد دارم از منظری دیگر به این قضیه بنگرم.

نصب دوربین یعنی فراهم آوردن امکان گرفتن تصاویر مختلف از فضاهای مختلف به صورت دقیق و مستمر. طبیعتا کاربرد اولیه این تصاویر مراجعه به آنها در صورت وقوع تخلف و جرم در محدوده مورد نظر است. اما به نظر می رسد بتوان کارکرد دیگری نیز برای این دوربین ها تعریف کرد و آن ثبت و جاودانه کردن ابعاد مختلف زندگانی روزمره افراد  یک جامعه در فضاهای مختلف عمومی و خصوصی است. بر این اساس اگر بتوان ترتیبی اتخاذ کرد که تصاویر این دوربین ها به جای این که مدت زمانی بعد از حافظه آن پاک شود، استخراج، و فایل آن تحویل یک مرکز پژوهش تاریخی شود (این کار به دلیل امکان فشرده کردن فایل های الکترونیکی براحتی قابل انجام است) به مرور ایام به گنجینه با ارزشی از تصاویر حیات فردی و اجتماعی مردم یک جامعه تبدیل می شود و پژوهشگران تاریخ و علوم اجتماعی و ... را سخت به کار می آید. ثبت تاریخ و زمان دقیق فیلم ها بر روی آنها که به کمک دوربین های الکترونیک جدید صورت می پذیرد، اطلاعات معتبری را در اختیار پژوهشگران آینده قرار می دهد تا به کمک آن به گذشته های دور بنگرند و علاوه بر اسناد مختلف و متنوع تاریخی، به فیلم ها و تصاویری دست اول از بسیاری افراد، فضاها، مشاغل و فعالیت های فردی و اجتماعی دست یابند. تصور کنید نتیجه این کار تا چه اندازه راضی کننده است و تا چه حد تاریخنویسی آینده را تحت تأثیر قرار خواهد داد.  

/ 2 نظر / 36 بازدید
مارال

شما انسان نکته سنج و دقیقی هستید، بعید به نظر می رسه سوژه ای به ذهنتون نرسه! بنابراین فکر کنم آنقدر پر مشغله اید که به سوژه ها اجازه جوالان نمی دهید.. به نکته سنجی و دقیقی باید خصلت دیگری مثل صاحب ایده یا خوش فکر را هم اضافه کنم.. ثبت و ظبط این وقایع ایثه بسیار جالبی است... اما گمان کنم سندی است که به راحتی فرهنگ بی فرهنگی جامعه را در دست آیندگانمان قرار میدهد! البته اگر درس بگیرند که خیلی هم خوب اما همانطور تاریخ نشان داده عبرت گیرندها اندک اند! فکرش را بکنید مثلا سندی از راه و رسم رانندگی جامعه را در دست بررسی قرار دهند، وای خدای من! نکته دیگر اینکه شما در اغلب پست هاتان بی طرفانه به موضوع بحث می پردازید که این نوع تفکر به خودی هود قابل تحسین است اما در تمام نوشته هاتان تفکرات وابسته به نوع تخصصتان به چشم می خورد ( این را به عنوان کشفیاتم عرض می کنم وگرنه در هیچ یک از این موارد هرگز ایرادی نیست) و در آخر، امیدوارم جسارت مرا ببخشید بابت اینکه خودم را اصلا در جایگاه تحسین یا نقد شما نمی دانم اما با این حال به بیان نظراتم پرداختم....

مهدوی

استاد با ریزبینی به دوربین هایی که میتونند تاریخ زندگی اجتماعی مردم رو ضبط کنند اشاره کردید.چندی پیش تو یکی از پست هاتون به نکاتی از فیلم "دوازده مردخشمگین"پرداختید و نقش فیلم و رمان در فراگیری. یه بار هم سالها پیش تو کلاس ازمون پرسیدید فلان رمان رو خوندید؟ اون موقع برام عجیب بود یعنی استاد برای رمان هم وقت میذارند؟!کنجکاو شدم .رمان رو تهیه کردم وخوندم.الان هم تصمیم گرفتم برای فیلم وقت بیشتری بذارم فیلم دوازده مرد خشمگین رو البته به همراه چند فیلم دیگه تازه به دستم رسیده. واقعا دایره فراگیری میتونه خیلی گسترده باشه .الان میفهمم گاهی اوقات نکات ارزشمندی که از یک رمان یا فیلم تو ذهن آدم میمونه شاید از مطالعه چند کتاب تاریخی به دست نیاد! سپاسگذارم